Τροφή για σκέψη

Το συγκλονιστικό διήγημα του Αντώνη Τσαπατάκη για την κοινωνία, τον ρατσισμό και τη διαφορετικότητα που συγκινεί και παραδίδει μαθήματα ζωής

Θα ήθελα να σας περιγράψω ένα γεγονός που βίωσα πριν από ένα χρόνο περίπου, το οποίο χαρακτηρίζει όχι μόνο τις ελλιπείς δομές όσον αφορά την προσβασιμότητα στην Ελλάδα, αλλά και την έλλειψη παιδείας και ανθρωπισμού.

Με είχαν προσκαλέσει σε ένα σχολείο πάνω στο πλαίσιο των δράσεων που έχω αναλάβει στα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ελλάδος, όπως και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, για την διαπαιδαγώγηση σε θέματα που αφορούν την οδική παιδεία, το πόσο μακρυά μπορεί να μας ωθήσει η δύναμη της ψυχής και για την ενσυναίσθηση. Διδάγματα απαραίτητα, τα οποία δυστυχώς δεν έλαβε η δίκη μου γενιά αλλά ούτε και η επόμενη τουλάχιστον.

Στο προαύλιο του σχολείου, καθώς έφτασα, συνάντησα δυο παιδιά ηλικίας περίπου 7 ετών. Αναρωτήθηκα γιατί είναι έξω καθότι ήταν ώρα μαθήματος. Θέλοντας να τα προσέγγισω, τα πλησίασα και τους εξέφρασα αυτή μου την απορία.

Με κοίταξαν σαστισμένα. Μου απάντησαν πως δεν έχουν άλλο μάθημα και ήρθαν και αυτά με την σειρά τους ακόμα πιο κοντά μου, ρωτώντας με… «εσύ γιατί κάθεσαι στο καρότσι;»

Απάντησα με απόλυτη ειλικρίνεια, όπως αρμόζει σε όλους, όπως και στα μικρά παιδιά, ότι δεν τήρησα τους κανόνες οδικής ασφάλειας, δεν πρόσεξα, έτρεχα παραπάνω από όσο έπρεπε με την μηχανή μου και χτύπησα.

Τα παιδιά όμως αυτά δεν σταμάτησαν εκεί και αποκρίθηκαν: «ψέμματα το κάνεις». «Μα γιατί να σας πω ψέμματα;». Τα ρώτησα. Εκείνα όμως σαν θυμωμένα, μην μπορώντας να αποδεχτούν την διαφορετικότητα μου, καθρεφτίζοντας ένα μεγάλο ποσοστό που απαρτίζει την κοινωνία μας, πήραν τον λόγο πίσω και είπαν… «θα σε χτυπήσουμε στα πόδια να δούμε αν πονάς». Τηρώντας τα λόγια τους, διαδοχικά το ένα μετά το άλλο, με κλώτσησαν στα πόδια και έτρεξαν μακρυά γελώντας.

Μπορείτε να φανταστείτε πως ένιωσα. Θλίψη, πικρία, ίσως και θυμό. Διότι δεν έχουμε γαλουχήσει τα παιδιά του αύριο, τους συνεχιστές μας, να μπορούν να αγκαλιάζουν το διαφορετικό, ότι μορφή και αν έχει αυτό. Σε έναν κόσμο που προβάλει και έχει πλαστεί κυρίως για το φαινομενικά τέλειο.

Περίπου εκείνη την ώρα, αφού διαδραματίστηκε το γεγονός αυτό, ενώ προσπαθούσα να σκεφτώ τι έφταιξε και είχαν αυτή την συμπεριφορά, έφτασαν οι δάσκαλοι να με υποδεχτούν ώστε να οδεύσουμε μέσα, όπου θα πραγματώνοταν η ομιλία.

Παρατήρησα όμως, ενώ πλησιάζαμε, ότι δεν υπήρχε κάποια ράμπα δίπλα από την σκάλα για την είσοδο στο κτήριο ώστε να εισέλθω στο κτήριο του σχολείου. Ένα φαινόμενο το οποίο, μόνο στα ελληνικά εκπαιδευτικά ιδρύματα συναντάω, και με λύπη αναφέρω, αρκετά συχνά. Αφού με βοήθησαν σηκώνοντας με στα χέρια ανεβήκαμε την σκάλα που υπήρχε και μπήκαμε μέσα.

Καθώς περίμενα να τελειώσει το διάλειμμα για να ξεκινήσει η ομιλία μου, ήρθε ο επιστάτης να με ενημερώσει ότι επιθυμούν δυο μαθητες έξω από το γραφείο να μου μιλήσουν.

Ήταν τα δυο αυτά τα παιδιά που είχαν υπάρξει βίαια απέναντι μου νωρίτερα. Ήθελαν να μου ζητήσουν συγνώμη. Τους είπα πως με χαρά την δέχομαι και πως πρέπει να κατανοήσουν πως κάτω από τα πέπλα των εντυπώσεων είμαστε όλοι ίδιοι, όλοι ίσοι. Έπειτα τους ζήτησα να μου υποσχεθούν πως θα έμεναν για την ομιλία, ευελπιστώντας με αυτόν τον τρόπο να βάλω ένα λιθαράκι μέσα τους αγάπης-σεβασμού-κατανόησης. Όπως και ευτυχώς παρέμειναν.

Προς μεγάλη μου έκπληξη, το ένα από τα δυο παιδάκια, αφού ολοκληρώθηκε η ομιλία, ενώ δεχόμουν ερωτήσεις, αφοπλιστικά με ρώτησε:

«Γιατί το σχολείο μας δεν έχει ανηφόρα για να μπαίνετε μέσα εύκολα;» Εννοώντας την ράμπα. Έχοντας δει την απίστευτη δυσκολία με την οποία μπήκα μέσα, όντας διόλου ανεξάρτητος.

Ήταν η πιο απλή συνάμα δύσκολη ερώτηση που μου έχουν κάνει…

Διερωτήθηκα..

Πως να μην μάθουν τα παιδιά στον ρατσισμό, όταν η ίδια η κοινωνία στην πηγή της αφετηρίας των πολιτών του αύριο, τους μαθαίνουν να μην αγκαλιάζουν το διαφορετικό, αλλά να το κρατάνε από έξω.

Πως είναι δυνατόν να περίμενα από μια γειτονιά που ζουν κατά κόρον οικογένειες με γονείς όπου δεν γαλουχούν τα παιδιά τους με το στοιχείο της ισότητας, το σχολείο της γειτονιάς αυτής να πλήρει προδιαγραφές αυτές.

Το πρόβλημα είναι βαθύτερο, πρέπει να φτάσουμε στον κοινωνικό αυτόν ιστό και να αλλάξουμε την παγιωμένη αυτή δομή.

Μέσα από την εμπειρία μου από τις συναναστροφές μου με τα παιδιά, στα σχολεία, είμαι πεπεισμένος πλέον πως πρέπει και οφείλουμε, να διδάξουμε την ισότητα. Όλοι είμαστε μοναδικά ίδιοι. Ας προσαρμοστούν τα σχολεία και στην Ελλάδα, ώστε να υποδέχονται μαθητές με κάθε λογής δυσκολία, μαθησιακές, αυτισμό, κινητικά προβλήματα, δίχως να περιθωριοποιεί κανέναν.

Ας καθιερωθούν οι ίσες ευκαιρίες. Η ίση πρόσβαση σε όλα. Η ίση αντιμετώπιση. Η βασική ποιότητα ζωής για όλους, μέσα από τα ανθρωπιστικά δικαιώματα. Διότι αυτά είναι Πολιτισμός.

Μέσα από τον έκδηλο πολιτισμό, θα αναζοπυρωθούν ελπίδες για τις επόμενες γενιές! Θα μπορέσει να αναγεννήθει το κράτος μας, κάνοντας και την χώρα αυτή φιλική προς την ζωή!

Ας πλάσουμε «γέφυρες» που θα μας φέρουν πιο κοντά την ελπίδα και τα όνειρα που έσβησαν, εξαιτίας ενός πεζοδρομίου που δεν είχε ράμπα, ενός σχολείου που δεν έχρηζε γνώση ισότητας, μιας σκάλας σε ένα θέατρο…

Όχι άλλες νεκρές ελπίδες, ευέλπιδων….

Η πρόταση του Αντώνη Τσαπατάκη προς το υπουργείο παιδείας

Μαθαίνοντας πρόσφατα ότι το υπουργείο περιβάλλοντος προσπαθεί να εφαρμόσει την δημιουργία πρόσβασης σε κάθε κτήριο, παλαιό είτε νέο, ως απαίτηση της κοινοτικής οδηγίας της Ε.Ε. Άρχισα να πιστεύω σε έναν πιο φωτεινό ήλιο της πατρίδος μου, σύμφωνα με τα λόγια του πρωθυπουργού στο διάγγελμα του για την νίκη στις εθνικές εκλογές.

Αυτό που με ανησυχεί όμως, είναι ότι η πορεία μας έχει δείξει πως οι παγιωμένες αρνητικές συνήθειες δυστυχώς δεν αλλάζουν εύκολα.

Η πρόταση μου είναι να φτάσουμε στον πυρήνα της εξέλιξης μας, στα σχολεία, στα παιδιά και να αποτελέσει μέρος της παιδείας ο σεβασμός και η ενσυναίσθηση. Χρησιμοποιώντας προς όφελος μας την ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας δεδομένης της έφεσης που έχουν τα παιδιά σήμερα προς αυτήν.

Μέσο κατάλληλων ομιλιών και της τεχνολογίας, δημιουργώντας μια εφαρμογή, τα παιδιά θα έχουν την δυνατότητα να βιώσουν την σημασία της ράμπας, της διάβασης τυφλών, να δουν από το πρίσμα ενός αυτιστικού παιδιού, να μπορούν να «ζήσουν» πως είναι να έχει κάποιο παιδί μαθησιακές δυσκολίες και πολλά άλλα. Όπως και να συνδράμουν στην δημιουργεία ή βελτίωση υποδομών, παρατηρώντας, μη αγνοώντας, ενημερώνοντας.

Αυτή μου την πρόταση θα μπορούσα να την συζητήσω περαιτέρω με το υπουργείο παιδείας και περιβάλλοντος όσο αφορά την υλοποίηση της. Ακόμα και με την υπηρεσία μου.)

Θα ήθελα να παραθέσω κλείνοντας ένα απόσπασμα από το αριστούργημα του Γερμανού φίλελληνα Φριντριχ Νίτσε.

«Τι θα πει πατρίδα; Τι θα πει γη των πατέρων; Το τιμόνι μας θέλει να πάμε κατά κει που είναι η γη των παιδιών μας! Προς τα εκεί κατευθύνεται η μεγάλη μας λαχτάρα, πιο ορμητική κι από την θάλασσα!»

Ας φτιάξουμε έναν κόσμο όσο γίνεται πιο ιδανικό για όλους αλλά κυρίως για τα παιδιά. Γιατί τα παιδιά δεν είναι παιδιά μας, είναι οι γιοί και οι κόρες του αύριο.

Σας ευχαριστώ!

Μπορείτε να δείτε ολόκληρη την ομιλία του Αντώνη Τσαπατάκη στο Ευρωκοινοβούλιο ΕΔΩ

Διαβάστε επίσης

To Top